و ابو سرايا از بزرگان خوارج بود ، از فرزندان هانى ابن قبيصة [ 1 ] الشيبانى . و حسن بن سهل ، زهير بن المسيب [ 2 ] را با دو هزار سوار بحرب او فرستاد ( 74 ) بو سرايا آن دو هزار سوار را هزيمت كرد ، و بسيار بكشت ، و درم و دينار و ستور و سلاح ايشان غارت كرد ، و چون ابن طباطبا [ 3 ] آن مال از بو سرايا بخواست او را خشم آمد ، مال نداد و آن شب او را زهر داد ، و اندران شب بمرد . پس بو سرايا كودكى علوى را بنشاند ، نام او محمد بن على بن زيد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب [ 4 ] رضى الله عنهم . و حسن بن سهل ، عبيد بن محمد المرورودى [ 5 ] را با چهار هزار مرد بمدد زهير فرستاد . بو سرايا بيامد و حرب كرد و عبيد را بكشت و لشكرش را هزيمت كرد ، و همه علويان را اطراف بخواند ، و خود پيش اين علوى بيستاد و او را امير المؤمنين نام كرد ، و نام مأمون را از خطبه بيفكند ، و جامه و علم سفيد كرد ، و بر درم « إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ » [ 6 ] نوشت و از كوفه به واسط [ 7 ] آمد بگرفت . و عبد الله بن سعيد الحرشى [ 8 ] امير واسط از پيش او بگريخت . و چون وقت حج آمد ، كس به مكه فرستاد ، و امير مأمون را بيرون كرد ، و بمدينه همچنين ،

--> [ ( 1 - ) ] هر دو : فنصيه ؟ طبرى : فبيصه . [ ( 2 - ) ] هر دو : المسب ؟ هو زهير بن مسيب ضبى يكى از قائدان لشكرى عباسيان در عصر مأمون كه در هنگام خروج مردم بغداد بر حسن بن سهل ، اسير و مذبوح شد 201 ه . ( طبرى 7 ر 134 ) . [ ( 3 - ) ] هر دو : اين طباطبا ؟ [ ( 4 - ) ] كذا در هر دو ؟ طبرى : محمد بن محمد بن زيد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب . [ ( 5 - ) ] كذا در هر دو ؟ طبرى : عبدوس بن محمد بن ابى خالد مروروذى كه در همين جنگ به 17 رجب 199 ه . كشته شد ( طبرى 7 ر 118 ) . [ ( 6 - ) ] قرآن ، الصف 4 . [ ( 7 - ) ] در هر دو نسخه مكررا واسطه ؟ است . اما واسط شهرى بزرگ بود در عراق كه دجله بميان آن ميگذشت و بناى حجاج بن يوسف است ( حدود 89 ) . [ ( 8 - ) ] هر دو : الحرسى ؟ طبرى : الحرشى .